Ānandasuttaṃ (アーナンダ経)
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘Siyā nu kho, bhante, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu; yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja vihareyyā’’ti?
‘‘Siyā, ānanda, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu; yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja vihareyyā’’ti.
‘‘Yathā kathaṃ pana, bhante, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu; yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja vihareyyā’’ti?
‘‘Idhānanda, bhikkhuno evaṃ hoti – ‘etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbāna’nti. Evaṃ kho, ānanda, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu; yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja vihareyyā’’ti.
‘‘Idañca pana metaṃ, ānanda, sandhāya bhāsitaṃ pārāyane puṇṇakapañhe –
‘‘Saṅkhāya lokasmiṃ paroparāni, Yassiñjitaṃ natthi kuhiñci loke; Santo vidhūmo anīgho nirāso, Atāri so jātijaranti brūmī’’ti. dutiyaṃ;
「アーナンダ経」(『増支部』3-32)
ときに尊者アーナンダが世尊へ近づいた。近づいて、世尊へ礼拝し、一方へ坐った。一方へ坐った尊者アーナンダは、世尊へこう言った。
「尊者よ、いったい、比丘に、この有識身に対する我見、我所見、慢随眠がなく、また外なる一切相に対する我見、我所見、慢随眠がない、そのような三昧の獲得はありうるのでしょうか。また、その心解脱、慧解脱を成就して住することで、我見、我所見、慢随眠がなくなるような、その心解脱、慧解脱を成就して住することは可能なのでしょうか」と。
「アーナンダよ、比丘に、この有識身に対する我見、我所見、慢随眠がなく、また外なる一切相に対する我見、我所見、慢随眠がない、そのような三昧の獲得はありえます。また、その心解脱、慧解脱を成就して住することで、我見、我所見、慢随眠がなくなるような、その心解脱、慧解脱を成就して住することは可能です」
「しからば尊者よ、いかようにして、比丘に、この有識身に対する我見、我所見、慢随眠がなく、また外なる一切相に対する我見、我所見、慢随眠がない、そのような三昧の獲得がありうるのでしょうか。また、その心解脱、慧解脱を成就して住することで、我見、我所見、慢随眠がなくなるような、その心解脱、慧解脱を成就して住することが可能となるのでしょうか」
「アーナンダよ、ここに、比丘にこのような〔思いが〕ある〔としましょう〕。 『これが寂静である。これが勝妙なるものである。すなわち、全ての行の止息、全ての所依の捨棄、渇愛の尽滅、離貪、滅尽、涅槃が』と。
アーナンダよ、このようにして、比丘に、この有識身に対する我見、我所見、慢随眠がなく、また外なる一切相に対する我見、我所見、慢随眠がない、そのような三昧の獲得がありえるのであり、また、その心解脱、慧解脱を成就して住することで、我見、我所見、慢随眠がなくなるような、その心解脱、慧解脱を成就して住することが可能となるのです。
しかるにアーナンダよ、それに関して、私により、〔『経集』の〕「彼岸道」「プンナカの問い」においてこう語られました。
『―世間における彼此を考量し、 その者には、世間における何に関しても動揺がないような、 寂静の、怒らず、煩悶なく、願求なき者。 彼は生と老を度脱した―と私は説く』と」
第二〔経〕。

コメント